Strona audioretro.pl jest stroną hobbystyczną, więc nie wykorzystuję ciasteczek zapisanych na Twoim komputerze.
Ale oczywiście w każdej chwili możesz je wyłączyć w swojej przeglądarce.
hi-fi audio >> audio hardware >
I analogowe źródła sygnału I cyfrowe źródła sygnału I przedwzmacniacze I wzmacniacze mocy I głośniki I subwoofer I
o kablach audio
|
2. Przedwzmacniacze audio
Do czego służy przedwzmacniacz? W zasadzie wystarczy mieć wzmacniacz (końcówkę) mocy i potencjometr, by móc regulować głośność słuchanej muzyki. Wiele firm, które produkują wzmacniacze dzielone
(czyli w oddzielnej obudowie przedwzmacniacz i w oddzielnej wzmacniacz mocy), proponuje takie rozwiązanie.
Jeżeli chcemy słuchać muzyki z dużą wiernością, używając tylko odtwarzacza CD/DVD/SACD,
lub a komputera(które to urządzenia mają wysoki sygnał wyjściowy (min. 2V i niską impedancję wyjścia), jest to najtańsza z możliwych propozycji posiadania
zestawu audio za stosunkowo niedużą kwotę.
Ale jeżeli mamy kilka źródeł dźwięku, chcemy mieć możliwość pewnych regulacji brzmienia zestawu i pragniemy wygody (pilot), musimy dokupić do wzmacniacza mocy przedwzmacniacz, lub kupić wzmacniacz zintegrowany.
Przedwzmacniacze powinny mieć bardzo dobre parametry elektryczne, bowiem przez niego przepływają bardzo małe sygnały do wzmocnienia we wzmacniaczu mocy. Przedwzmacniacz spełnia kilka funkcji:
- umożliwia przyłączenie na stałe kilka źródeł audycji,
- umożliwia łatwe przełączanie źródła za pomocą przełącznika lub pilota zdalnego sterowania,
- wzmacnia, lub dopasowuje sygnał tak, by mógł być wzmocniony we wzmacniaczu mocy bez strat i zniekształceń,
- zawiera regulator wzmocnienia którym regulujemy, za pomocą gałki lub pilota, głośność słuchanej audycji.
Ponadto przedwzmacniacz może zawierać różne filtry i korektory służące do regulowania barwy dźwięku albo do osłabiania zakłóceń.
Korektory.
Korektory i filtry mają za zadanie polepszyć lub dopasować do naszych preferencji odbiór dźwięku, czasami korygować źle nagrany utwór. Obecnie, w dobie doskonale cyfrowo nagranego dźwięku i wysokiej jakości sprzętu odtwarzającego, ich zastosowanie ograniczane jest do niezbędnego minimum.
Jednym z najczęściej spotykanych korektorów jest korektor RIAA na wejściu gramofonowym przedwzmacniacza. Przetworniki (wkładki) gramofonowe magnetoelektryczne (MM) i elektromagnetyczne (MC) należą do przetworników prędkościowych, czyli takich, w których napięcie wyjściowe zależy od prędkości zmian strumienia magnetycznego. Wartość napięcia jest więc zależna od prędkości z jaką drga igła gramofonu, czyli im wyższa częstotliwości drgań igły tym wyższe napięcie. Powoduje to uwypuklenie tonów wysokich.
Aby charakterystyka odtwarzania była liniowa, stosowane są układy korekcyjne, których działanie polega na zmniejszeniu wzmocnienia przy wzroście częstotliwości sygnału, według krzywej określonej normami RIAA (Record Industry Associacion of America).
Ponadto przedwzmacniacze gramofonowe mogą mieć wbudowany filtr antywibracyjny i szumów.
Podczas odczytu-zapisu płyt gramofonowych wibracje napędu gramofonu przenoszą się na wkładkę adapterową i pojawiają się w sygnale w postaci zakłócających drgań o bardzo małej częstotliwości, dlatego stosuje się górnoprzepustowy filtr antywibracyjny o częstotliwości granicznej 40 - 80 Hz.
Filtr szumów służy do tłumienia szumów towarzyszących zużytej płycie gramofonowej, szumu kasety magnetofonowej lub audycji radiowej. Włączając filtr, który obetnie część składowych sygnału o większych częstotliwościach akustycznych, można znacznie polepszyć jakość odsłuchu.
Korektor prezencyjny.
Jeżeli zrozumiałość mowy lub głosów solistów jest słaba, stosuje się filtr, który "podbija" częstotliwości w zakresie 1000 - 5000 Hz. Zakres regulacji wynosi 0 - 12 dB.
Fizjologiczny regulator wzmocnienia.
Czułość słuchu dla dźwięku o różnej wysokości jest różna. Jeżeli słuchamy audycji cicho, to zmieni się barwa dźwięku na wskutek znacznej redukcji tonów najwyższych i najniższych. Stosuje się wtedy filtr, który zapobiega osłabieniu sygnału o częstotliwościach najmniejszych i najwyższych. Jest to dość często spotykany filtr. Włącza się go przyciskiem oznaczonym "Loudness" lub "Contour"
Filtry ograniczające.
Stosuje się je, aby ograniczyć przedostawanie się do wzmacniacza mocy zakłóceń leżących poza pasmem akustycznym. Do tego rodzaju zakłóceń zaliczamy częstotliwość pilotującą sygnału stereofonicznego audycji radiowej o częstotliwości 19 kHz, składowe widma radiostacji UKF-FM, zakłócenia od urządzeń elektronicznych a także składowe szumów znajdujące się powyżej 15-20 kHz.
Korektor graficzny (Equalizer).
Są to złożone korektory umożliwiające kształtowanie przebiegu charakterystyki częstotliwości zestawu elektroakustycznego. Polska nazwa "korektor graficzny" wywodzi się od tego, że ustawienie suwaków potencjometrów regulujących wzmocnienie w poszczególnych zakresach wyznacza krzywą umożliwiającą zorientowanie się wzrokowe co do przebiegu charakterystyki częstotliwościowej korektora. Spotyka się korektory 5, 10 a nawet 20 zakresowe. Regulacji podlega wzmocnienie danej częstotliwości w zakresie +12 dB do -10 dB od poziomu wzmocnienia przyjęty za zerowy.
Teoretycznie powinno się go stosować do korekcji nierównomierności przenoszenia dźwięków różnej częstotliwości, spowodowanej złą akustyką pomieszczenia lub nieliniowego wzmocnienia naszego zestawu. Ponieważ oceny dokonujemy na słuch, korekcja jest tylko subiektywna.
Niektóre firmy produkują go jako oddzielny element zestawu włączany pomiędzy przedwzmacniacz a wzmacniacz. Istnieją też rozbudowane korektory, tzw. "procesory dźwięku", gdzie możliwości regulacji jest duża. Obecnie rzadko stosuje się korektory, ponieważ jakość samego sprzętu odtwarzającego jest wysoka. Korektory stosują fani podbicia określonego pasma, np. basów. Jeżeli źródłem sygnału jest komputer, to często program do odtwarzania multimediów ma wbudowany korektor dźwięku, dzięki czemu można np. obniżyć poziom sygnału dla konkretnych częstotliwości gdy podczas słuchania muzyki powstają nieprzyjemnie rezonanse.
Regulator barwy dźwięku.
Jest stosowany w większości zestawów wzmacniających. Najpopularniejszym jest regulator dwupunktowy, czyli regulujący niskie i wysokie tony. Zakres regulacji wynosi przeciętnie +/- 10 dB w odniesieniu do częstotliwości 100 Hz i 10 kHz. Renomowane firmy zawężają zakres regulacji do +/- 6 dB a nawet do 3 dB. Wielu producentów tzw. "audiofilskich" wzmacniaczy nie stosuje go zupełnie. Przyjmuje się, że dźwięk powinien być odtwarzany i wzmacniany najbardziej neutralnie jak to jest możliwe, zgodnie z założeniami producenta utworu dźwiękowego.
Regulator balansu.
Jest to najczęściej potencjometr, za którego pomocą możemy regulować głośność kanałów. Niektóre wzmacniacze regulacje balansu mają tylko z pilota. Służy do podniesienia/obniżenia poziomu głośności w kanale w przypadku, jeśli nie są nagrane z jednakową głośnością. Często to się zdarza na taśmach magnetofonowych, lub na płytach CD-R, które nagraliśmy z ręcznym (i niedokładnym) ustawianiem poziomu zapisu. Wiele przedwzmacniaczy, szczególnie tych droższych nie ma takiego regulatora. Producent zakłada, że jeśli jesteśmy posiadaczem tak dobrego zestawu to używamy też doskonale nagranych płyt.
Gniazda i gniazdka.
Na rysunku widzimy tylną ściankę wzmacniacza zintegrowanego ze średniego przedziału cenowego wyposażonego w większość chyba stosowanych gniazd wejścia i wyjścia. 
| Na rysunku - zestaw gniazd wejściowych i wyjściowych wzmacniacza zintegrowanego | |
Gniazda wejściowe są typu RCA (popularnie zwane "cinch"), często są pozłacane, przez co ich powierzchnia nie utlenia się i kontakt jest zawsze pewny. W wyższej klasie wzmacniaczy spotykamy jeszcze tzw. gniazda zbalansowane typu XLR, które przypominają nie stosowane już w audio gniazda DIN.
Po prawej widzimy zestaw gniazd głośnikowych. Niektórzy producenci stosują podwójne gniazda głośnikowe do bi-wiringu.
Osobnego wyjaśnienia wymagają wyjście/wejście tzw. pre-out, main-in które mogą służyć do włączenia dodatkowego (zewnętrznego) korektora dźwięku, lub dodatkowej końcówki mocy (np. do bi-ampingu).
Widoczny na rysunku wzmacniacz jest wzmacniaczem zintegrowanym, czyli zawiera przedwzmacniacz i wzmacniacz mocy w jednej obudowę. Żeby móc podłączyć korektor dźwięku lub dodatkowy wzmacniacz mocy, (tzw. końcówkę mocy) np. do bi-ampingu, wyjście przedwzmacniacza musi być wyprowadzone na zewnątrz obudowy i oddzielone od wejścia wzmacniacza mocy.
W normalnej pracy wyjście i wejście jest złączone za pomocą zwor, widocznych na rysunku. Spotyka się też osobny przełącznik rozłączający końcówkę mocy od przedwzmacniacza.
Jeżeli potrzebny jest nam sygnał z przedwzmacniacza, zwory zdejmujemy (wciskamy przełącznik), i wyjście pre-out podłączamy do dodatkowej końcówki mocy. Do wejścia main-in możemy dołączyć inny przedwzmacniacz, np. lampowy. Sygnał wtedy z tego przedwzmacniacza wzmacniany jest samą końcówką mocy, z ominięciem przedwzmacniacza wbudowanego w naszą integrę
Niektóre wzmacniacze zintegrowane nie mają zwory, lecz podwójne wyjście pre-out bezpośrednio z przedwzmacniacza do zasilania dodatkowych końcówek mocy. W takiego wyjścia możemy korzystać do podłączenia subwoofera aktywnego, lub do zasilania dodatkowej końcówki mocy w bi-ampingu. W tym przypadku głośność wzmacniacza zintegrowanego i dodatkowego regulowana jest jednym potencjometrem przedwzmacniacza.
Podobną strukturę ma tzw. pętla magnetofonowa, z tą różnicą, że wyjście sygnału jest nieregulowane, tzn. nie można regulować poziomu sygnału wyjściowego za pomocą potencjometru naszego przedwzmacniacza.
Wzmacniacz dzielony czy zintegrowany?
Przedwzmacniacz zasadniczo nie wzmacnia mocy, lecz dopasowuje sygnały pod względem poziomu (wzmacnia sygnał napięciowo) i impedancji. Czasami pełni rolę korektora częstotliwości. Przez niego przepływają bardzo małe prądy, które powinny być przesyłane i wzmacniane bez zakłóceń i szumów.
Inna sytuacja jest we wzmacniaczu mocy. Tutaj te słabe sygnały są wzmacniane do mocy, która pozwoli poruszyć membrany głośników naszego zestawu.
Podział wzmacniacza na dwie obudowy (oddzielnie przedwzmacniacz i wzmacniacz mocy) to nie tylko sposób na wyciągnięcie pieniędzy z naszej kieszeni (wiadomo, jak dwa, to droższe). Ma on za zadanie odseparowanie dwóch modułów, które dokonują operacji na sygnałach o tak różnych natężeniach. W efekcie otrzymujemy mniejsze wzajemne wpływy i zniekształcenia.
hi-fi audio >> audio hardware >
I analogowe źródła sygnału I cyfrowe źródła sygnału I przedwzmacniacze I wzmacniacze mocy I głośniki I subwoofer I
o kablach audio
|
|
