Pomiary wzmacniaczy programem komputerowym
Uwaga - strona w trakcie tworzenia. Skończę, gdy znajdę chwilę...
Wzmacniacze audio możemy mierzyć nie tylko za pomocą oscyloskopu i generatora sygnałów, ale też, co daje więcej możliwości, za pomocą programów komputerowych przeznaczonych do pomiarów parametrów wzmacniaczy audio.
Jednym z nich jest darmowy program Right Mark Audio Analyzer (RMAA) Można go ściągnąć ze strony autorów: https://audio.rightmark.org/download.shtml. Jest to rosyjski program, którego wczesną wersję RMAA 3.0 oficjalnie przedstawiono w 2001 roku. Ostatnia wersja RMAA 6.4.5 ukazała się w 2012 roku i nie jest już rozwijana. Na stronie producentów są dostępne wersje RMAA 5.5 i RMAA 6.4.5. Można zakupić wersję komercyjną RMAA Pro.
Wersja RMAA 5.5 jest nieco prostsza, ale całkiem funkcjonalna, dobrze działa na starszych komputerach, nawet z Windows XP. Wersja 6.4.5 dobrze działa na Win7 i nowszych, z tym że z Windows 10 i 11 zdarzają się problemy szczególnie wersje 64-bitowe. U mnie bez problemu działają obie wersje na starszych laptopach, ale na nowszym laptopie z Win 10, program wprawdzie uruchamia się bez problemu, ale podczas właściwych pomiarów zawiesza się tak, że można go zamknąć tylko przez menedżera zadań. Obszerny opis działania programu w wersji 5.5 (w języku polskim) znajdziesz na stronie: https://www.gmaptool.eu/audio/rmaa/RMAA.html.
Wersja programu 6.4.5 jest nieco przebudowana, ma 2 pomiary więcej, nieco inną szatę graficzną, zostały też poprawione niektóre funkcje. Ponieważ opis działania wersji 5.5 pokrywa się w większości z działaniem wersji szóstej, warto więc z tym opisem sie zaznajomić. Można też ściągnąć instrukcję ze strony producenta w języku angielskim.
Program RMAA został stworzony do testowania kart dźwiękowych komputerów. Ale świetnie nadaje się też do testowania wielu urządzeń audio, w tym wzmacniaczy.
Po zainstalowaniu programu na komputerze, w pierwszej
kolejności sprawdźmy jakość naszej karty dźwiękowej komputera.
Zasada pomiaru karty dźwiękowej komputera polega na tym że odpowiednie
sygnały testowe generowane przez programy, z wyjścia karty
dźwiękowej podawane są na jej wejście (w pętli).
Program porówna i obliczy różnice sygnału, a wyniki poda nam w postaci wykresów graficznych oraz opisów.
Ponieważ próbki sygnałów z wyjścia karty można również użyć do przez zewnętrzne urządzenie audio
(np wzmacniacz audio), po podaniu tego "przepuszczonego" sygnału z powrotem na wejście karty dźwiękowej program porówna zmiany w sygnale testowym i wygeneruje raporty.
Tak więc idea jest prosta, ale by pomiary były wiarygodne, karta dźwiękowa musi być dobrej jakości, po prostu powinna wprowadzać do sygnału testowego jak najmniej własnych zniekształceń.
I tu jest pewien problem, wiele kart w naszych komputerach jest niskiej jakości. Dlatego dla uzyskania wiarygodnych wyników musimy wcześniej przetestować nasze karty w komputerach. Ideałem by było, gdyby nasza karta dźwiękowa uzyskała wg RMAA ocenę "Excelent" lub "Very good", ale większość z kart zasłuży sobie ocenę na zaledwie "Average" czyli "średnio". Można zakupić lepszą kartę, nawet używaną, która jest dobrze oceniana, albo stosować taką kartę jaką mamy, z uwzględnieniem jej niedoskonałości, a wyniki badania naszego urządzenia audio (wzmacniacza) traktować tylko jako pewne wskazówki lub do pomiarów porównawczych
różnych urządzeń. W Internecie znajdziesz sporą listę polecanych kart - tańszych i droższych, ja używam do pomiarów nie najgorszą kartę SB Live 24 bit External
(zewnętrzna, wejście USB, są też karty SB Live! wewnętrzne).
Użycie karty zewnętrznej ma taką zaletę, że gdybyśmy
przypadkiem na wejście karty podali zbyt silny sygnał, to uszkodzimy kartę
zewnętrzną, a nie tą wbudowaną np. w laptopie.
Ale wadą takich zewnętrznych kart jest to, że sygnał
pomiarowy wychodzi ze złącza USB do karty, a potem w pętli - z wyjścia karty
zewnętrznej do wzmacniacza, z wyjścia wzmacniacza do wejścia karty i poprzez
USB do komputera (i programu RMAA. Powoduje to pewne opóźnienie sygnału
(latencja), co uniemożliwia pomiar niektórych parametrów.
Bibliografia |